Tag Archives: nagroda Nobla

Bernaciak: Koncepcja państwa w pismach F. A. Hayeka

hayeka
Autor: Nikodem Bernaciak
Wersja PDF
 

Praca wyróżniona w konkursie na esej z okazji 40-lecia przyznania Nagrody Nobla Friedrichowi A. Hayekowi.

Friedrich August von Hayek urodził się 8 maja 1899 r. w Wiedniu i zmarł 23 marca 1992 r. we Fryburgu Bryzgowijskim. 40 lat temu otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii, jednak jego twórczość znacznie wykraczała poza tematykę ekonomiczną — był przecież posiadaczem doktoratów z prawa i politologii. Na poglądy Hayeka w nieodwracalny sposób wpłynęła również II wojna światowa, którą mimo swojego austriackiego pochodzenia spędził w Wielkiej Brytanii. Podwójne obywatelstwo i poczucie tożsamości narodowej zmieniły jego percepcję — długotrwałe funkcjonowanie w uniwersum anglosaskim pozwoliło mu docenić uroki ewolucyjnego, zakorzenionego w tradycji i zwyczajach klasycznego liberalizmu. Zawsze uważał go jednak za jedną z emanacji szerszego dziedzictwa europejskiego. Jak zresztą sam podkreślał — „gdy 80 lat temu John Stuart Mill pisał swój wielki esej O wolności, czerpał inspiracje, bardziej niż od kogokolwiek innego, od dwóch Niemców: Goethego i Wilhelma Humboldta”[1]. Koncepcja państwa, wyrażona w pismach Hayeka, wynika więc nie tylko z tradycji anglosaskiej. Składają się na nią również kontynentalne doświadczenia instytucji, powstałych w celu ograniczenia absolutyzmu panującego na taką skalę, jakiej kraje anglosaskie nigdy nie zaznały.

czytaj dalej >>>

Sadurski: Koncepcja państwa w pismach F.A. Hayeka

państwa
Autor: Jakub Sadurski
Wersja PDF

Praca wyróżniona w konkursie na esej z okazji 40-lecia przyznania Nagrody Nobla Friedrichowi A. Hayekowi.

Friedrich von Hayek prowadził działalność naukową na bardzo wielu polach. W swoich pracach koncentrował się przede wszystkim na tematyce ekonomicznej, jednak równie istotne miejsce w jego twórczości zajmują kwestie związane z teorią prawa, socjologią, filozofią, historią doktryn politycznych i prawnych. Interdyscyplinarny charakter zainteresowań noblisty powoduje, że przedstawia on omawianą w swoich pracach tematykę w sposób wszechstronny[1]. Właśnie dlatego teksty Hayeka dotyczące organizacji państwowej stanowią bogaty materiał badawczy, bowiem poruszają one wiele aspektów obejmujących tę tematykę.

czytaj dalej >>>

Dlaczego cieszę się z Nobla dla Shapley’a

Lloyd Shapley jest amerykańskim matematykiem i największą postacią w teorii gier zaraz po Johnie Nash’u. Ten bardzo wiekowy już jegomość zasłużył sobie na nagrodę Nobla poprzez swój wkład w rozwój całej dziedziny, która ma rzeczywisty wpływ na nasze codzienne życie, a która winna być bliska sercu każdego Austriaka.

Pozwólcie, że zacznę od początku. Teoria gier powstała dzięki współpracy dwóch postaci, bodaj najwybitniejszego naukowca dwudziestego wieku Johna von Neumanna oraz Oskara von Morgensterna, studenta Ludwiga von Misesa, następcy Hayeka na stanowisku szefa Centrum Badań Cykli Koniunkturalnych we Wiedniu. To oni w 1944 roku opublikowali ”An Economic Theory of Games and Behaviour” – kamień węgielny teorii gier. O ile wkład matematyczny przypisać należy głównie von Neumannowi, to wszystkie ekonomiczne intuicje zawdzięczamy Morgensternowi, który był Austriakiem.

czytaj dalej >>>